Quán triệt tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị, thời gian qua Học viện Chính trị CAND đã triển khai nhiệm vụ đào tạo lý luận chính trị, với định hướng “Theo lời Bác dạy, đổi mới tư duy, nâng cao tri thức, vì Đảng vì dân”; tích hợp phương pháp với kỹ năng quản trị; công nghệ với năng lực thời đại; gắn chặt lý luận với thực tiễn; nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên góp phần nâng cao chất lượng đào tạo LLCT, xây dựng Đảng, xây dựng LL CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong kỷ nguyên mới.
Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã xác định: “giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là động lực then chốt cho phát triển nhanh và bền vững đất nước”[1]; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy giáo dục, chuyển từ truyền thụ kiến thức sang phát triển toàn diện phẩm chất, năng lực người học; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo; xây dựng hệ sinh thái giáo dục mở, hiện đại, thực học, thực chất, gắn đào tạo với thực tiễn và nhu cầu phát triển quốc gia.
Công an nhân dân (CAND) là lực lượng vũ trang cách mạng, là nòng cốt trong sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, tiên phong trên mặt trận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Trải qua hơn 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, CAND luôn tuyệt đối trung thành với Đảng, Nhà nước, Tổ quốc và Nhân dân. Các thế hệ cán bộ, chiến sĩ CAND luôn có lập trường chính trị tư tưởng kiên định, vững vàng, mang bản chất của giai cấp công nhân, tính nhân dân và tính dân tộc sâu sắc, chỉ biết còn Đảng thì còn mình; sẵn sàng vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, chiến đấu, hy sinh vì sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc, vì cuộc sống bình yên và hạnh phúc của Nhân dân. Trong đó, đào tạo lý luận chính trị với mục tiêu xây dựng nhận thức nền tảng, hệ thống về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, thấm nhuần chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, kiến thức về kinh tế, văn hóa, xã hội, đối ngoại, quốc phòng, an ninh cho cán bộ, lãnh đạo, chỉ huy trong CAND là vấn đề cốt lõi hết sức quan trọng. Lý luận chính trị là tiền đề để hình thành lý tưởng, niềm tin, lòng trung thành với sự nghiệp cách mạng của Đảng và chế độ xã hội chủ nghĩa, với Tổ quốc và Nhân dân; chống lại chủ nghĩa cá nhân, phòng, chống các biểu hiện suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ của đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ chủ chốt của Công an các đơn vị, địa phương; có ý nghĩa quyết định nâng cao hiệu quả công tác, chiến đấu của toàn lực lượng CAND. Đây chính là sự quán triệt sâu sắc quan điểm: “Người trước, súng sau” của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong xây dựng lực lượng vũ trang nói chung, trong đó có Học viện Chính trị CAND.
Nhận thức sâu sắc vấn đề trên, trong những năm qua Đảng ủy Ban Giám đốc Học viện Chính trị Công an đã xác định công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên là một nội dung, giải pháp trọng tâm trong công tác xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng CAND. Nâng cao chất lượng đào tạo LLCT theo tinh thần Nghị quyết 71 là một nội dung quan trọng góp phần xây dựng Đảng, xây dựng LL CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong kỷ nguyên mới.
Học viện Chính trị CAND đã bám sát tinh thần Nghị quyết 71 để triển khai nhiệm vụ đào tạo lý luận chính trị, với định hướng “Theo lời Bác dạy, đổi mới tư duy, nâng cao tri thức, vì Đảng vì dân” [2]; đổi mới phương pháp và kỹ năng quản trị; tích hợp công nghệ và năng lực thời đại; gắn chặt lý luận với thực tiễn; nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên. Chỉ tính từ năm 2024 đến nay, Học viện Chính trị CAND đã tổ chức đào tạo 73 lớp LLCT, với 4.005 học viên. Trong đó, có 22 lớp Cao cấp LLCT, với 1.081 học viên, bao gồm 11 lớp tập trung, 11 lớp không tập trung; có 51 Trung cấp LLCT, với 2.924 học viên, bao gồm 33 lớp tập trung và 18 lớp không tập trung [3]. Học viên hệ LLCT tốt nghiệp về công tác được Công an các đơn vị, địa phương đánh giá cao, nhiều đồng chí có tư duy chiến lược, có khả năng nghiên cứu cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, nhiều đồng chí được bổ nhiệm chức vụ mới cao hơn, giữ các vị trí quan trọng cấp Phòng, cấp Cục, Giám đốc Công an các đơn vị, địa phương. Điều đó khẳng định, công tác tổ chức đào tạo bồi dưỡng LLCT trong Công an nói chung và tại Học viện Chính trị CAND đã triển khai đúng hướng, đáp ứng yêu cầu vị trí chức danh và xây dựng lưc lượng CAND trong kỷ nguyên mới.
Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi, công tác đào tạo LLCT của ngành công an nói chung và tại Học viện Chính trị CAND nói riêng không tránh được những khó khăn, vướng mắc, đó là:
(1) Trước sự phát triển lớn trong tư duy lý luận, hệ thống pháp luật và đòi hỏi của thực tiễn; bên cạnh hệ thống giáo trình dùng chung của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh; ngành Công an nói chung và Học viện Chính trị CAND nói riêng cần tiếp tục chỉnh sửa, xây dựng hệ thống các chuyên đề đặc thù, tài liệu chuyên khảo đảm bảo cập nhật theo yêu cầu xây dựng lực lượng CAND thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại và tiếp tục đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục đào tạo, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ đề ra tại Nghị quyết Đại hội XIII, các Nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Đảng ủy Công an Trung ương và các Đề án của Bộ Công an.
(2) Thách thức đổi mới mạnh mẽ về phương pháp, tư duy đào tạo, đảm bảo chất lượng theo tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị; phương pháp tổ chức đào tạo phải thật sự có nhiều đổi mới để phù hợp với đối tượng người học, đáp ứng yêu cầu gắn chặt lý luận với thực tiễn, đẩy mạnh chuyển đổi số giáo dục và tạo sự chuyển biến rõ nét về chất lượng giáo dục đào tạo lý luận chính trị qua đổi mới - “cách mạng” về phương pháp đào tạo. Vấn đề này liên quan rất nhiều đến cả công tác lãnh đạo, chỉ đạo nhân lực, cơ sở vật chất kỹ thuật và công nghệ.
(3) Còn có những khó khăn trong nâng cao chất lượng đào tạo LLCT ở góc độ yêu cầu về khả năng đối ngoại, làm việc trong môi trường hội nhập; chủ yếu là vấn đề các quy định hiện hành của Trung ương chưa bao quát hết đối tượng đặc thù của lực lượng CAND; chưa có cơ chế đặc thù áp dụng thống nhất nhằm đảm bảo nguồn kinh phí tổ chức đào tạo cán bộ Công an trong thời gian được giao thí điểm đào tạo; việc tổ chức khảo sát nhu cầu đào tạo chưa cụ thể, chi tiết; đăng ký nhu cầu đào tạo còn mang tính cảm tính, việc cử cán bộ xét tuyển có lúc, có nơi chưa đảm bảo tiêu chuẩn theo quy định.
Trước bối cảnh tình hình mới và yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội của đất nước ngày càng nặng nề. Trước thời cơ thuận lợi“đất nước ta chưa bao giờ có được tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay“[4]. Bên cạnh những thời cơ thuận lợi, còn có nhiều thách thức lớn ảnh hưởng đến sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội. Nghị quyết số 12-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định “Tạo sự chuyển biến mạnh mẽ, sâu sắc, toàn diện trong xây dựng lực lượng Công an nhân dân thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, là lực lượng vũ trang nhân dân sắc bén, mang bản chất giai cấp công nhân, tuyệt đối trung thành với chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, với Đảng, Tổ quốc và nhân dân... Phấn đấu đến năm 2030 lực lượng Công an nhân dân chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”[5]. Yêu cầu cấp bách đặt ra là cần tiếp tục quán triệt sâu sắc và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về xây dựng lực lượng CAND; đặt trong tổng thể chủ trương xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, chỉ huy đủ phẩm chất, trình độ, năng lực, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, không để bị động bất ngờ. Theo đó, ngày 25/5/2022 Đảng ủy Công an Trung ương đã ra Kế hoạch số 118-KH/ĐUCA triển khai thực hiện Nghị quyết số 12-NQ/TW của Bộ Chính trị, trong đó xác định rõ mục tiêu đến năm 2025 có trên 60% và đến năm 2030 có trên 70% cán bộ có trình độ trung cấp lý luận chính trị trở lên [6]. Tình hình trên, đặt ra yêu cầu đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ, chiến sĩ toàn lực lượng CAND là hết sức cấp bách và lâu dài, là nhiệm vụ then chốt, trọng tâm để xây dựng lực lượng CAND thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.
Nhằm phát huy những kết quả đã đạt được, nâng cao hơn nữa chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị trong CAND đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ công tác Công an trong tình hình mới, thời gian tới Học viện Chính trị CAND cần tập trung thưc hiện tốt một số nội dung sau:
Một là, nâng cao nhận thức cho cấp ủy, thủ trưởng các đơn vị thuộc Học viện; cần đặc biệt coi trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ, chiến sĩ, đặc biệt là đào tạo trình độ cao cấp lý luận chính trị cho đội ngũ lãnh đạo, chỉ huy. Quán triệt, nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên, chiến sĩ CAND về vai trò, tầm quan trọng của lý luận chính trị, học tập lý luận chính trị phục vụ công tác, chiến đấu và xây dựng lực lượng CAND. Qua đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị, trang bị cho cán bộ, chiến sĩ thế giới quan, phương pháp luận khoa học của chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, bồi đắp lý tưởng, phẩm chất, bản lĩnh chính trị để vượt qua mọi khó khăn thử thách, thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao.
Hai là, tiếp tục đổi mới tư duy, chương trình đào tạo, phương pháp dạy học. Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị đặt ra yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theo hướng hiện đại, mở, thực chất, lấy phát triển con người và năng lực đổi mới sáng tạo làm trung tâm; “đột phá phát triển giáo dục và đào tạo phải bắt đầu từ đổi mới tư duy, nhận thức và thể chế”[6]. Đối với đào tạo lý luận chính trị trong Công an nhân dân, yêu cầu này không chỉ dừng ở đổi mới nội dung hay phương pháp giảng dạy mà thực chất là đổi mới toàn diện tư duy giáo dục, mô hình đào tạo và phương thức quản trị học thuật nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy chiến lược và năng lực thích ứng với môi trường an ninh mới.
Theo đó, chương trình đào tạo lý luận chính trị cần được tái cấu trúc theo hướng mở, liên ngành và tích hợp giữa khoa học chính trị với quản trị hiện đại, chuyển đổi số, khoa học dữ liệu, truyền thông số, an ninh phi truyền thống và kỹ năng lãnh đạo trong môi trường số. Đào tạo không chỉ nhằm trang bị hệ thống tri thức lý luận mà phải hướng tới hình thành năng lực tư duy chiến lược, năng lực phân tích, dự báo và khả năng xử lý các tình huống chính trị – xã hội phức tạp trong thực tiễn công tác Công an.
Ba là, đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số vào công tác quản lý đào tạo; hoạt động giảng dạy. Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia và sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, đào tạo lý luận chính trị cũng phải chuyển mạnh sang mô hình giáo dục số hiện đại. Học viện cần xây dựng hệ sinh thái học tập thông minh, đẩy mạnh ứng dụng AI, dữ liệu lớn, học liệu mở và nền tảng quản trị đào tạo số nhằm cá thể hóa quá trình học tập, nâng cao năng lực tự học, tự nghiên cứu của người học. Đồng thời, quá trình chuyển đổi số phải luôn gắn với yêu cầu bảo đảm an ninh tư tưởng, an ninh dữ liệu và chủ quyền số trong môi trường giáo dục Công an nhân dân.
Bốn là, tăng cường gắn kết giữa lý luận với thực tiễn công tác, chiến đấu và xây dựng lực lượng. Đào tạo lý luận chính trị cần lấy thực tiễn làm môi trường kiểm nghiệm lý luận; tăng cường đào tạo theo tình huống, mô phỏng, tranh biện học thuật, nghiên cứu thực tế và tổng kết thực tiễn từ công an các đơn vị, địa phương. Qua đó góp phần hình thành năng lực vận dụng sáng tạo quan điểm, đường lối của Đảng vào giải quyết những vấn đề mới phát sinh trong bảo vệ an ninh quốc gia và bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.
Năm là, xây dựng đội ngũ giảng viên theo hướng “nhà giáo – nhà khoa học – nhà hoạt động thực tiễn”, vừa vững vàng về bản lĩnh chính trị, sâu sắc về lý luận, vừa có năng lực nghiên cứu khoa học, kỹ năng số và khả năng hội nhập học thuật quốc tế. Đây là nhân tố quyết định chiều sâu học thuật, chất lượng đào tạo và uy tín của Học viện Chính trị CAND trong bối cảnh cạnh tranh tri thức ngày càng gay gắt hiện nay.
Sáu là, đổi mới công tác quản trị giáo dục. Bên cạnh đổi mới chương trình và đội ngũ giảng viên, yêu cầu đổi mới quản trị giáo dục cũng mang ý nghĩa chiến lược. Theo tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW, quản trị giáo dục cần chuyển mạnh từ mô hình quản lý hành chính sang quản trị đại học hiện đại dựa trên dữ liệu, chất lượng và hiệu quả đầu ra; đồng thời phát triển môi trường học thuật dân chủ, sáng tạo, khuyến khích tư duy phản biện và đổi mới nghiên cứu khoa học trên nền tảng kiên định chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng.
Bảy là, chú trọng tổng kết thực tiễn, nghiên cứu các chuyên đề lý luận chính trị, tổ chức hội thảo, tọa đàm khoa học về các chủ đề liên quan đến việc quán triệt, vận dụng sáng tạo và phát triển lý luận khoa học, cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vào thực tiễn công tác bảo đảm an ninh, trật tự và xây dựng lực lượng CAND; thông qua đó, góp phần tích cực bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, luận điệu tuyên truyền xuyên tạc của các thế lực thù địch, góp phần xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng CAND thực sự trong sach, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Trung tướng, PGS.TS.NGƯT Phan Xuân Tuy
Ủy viên Hội đồng lý luận Bộ Công an
Giám đốc Học viện Chính trị Công an nhân dân
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1], [7] Bộ Chính trị, Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo;
[2] Trích Bài phát biểu của Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an tại Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 81, tháng 12/2025;
[3] Học viện Chính trị CAND, Báo cáo tổng kết năm học 2023-2024 và năm học 2024 – 2025;
[4] Trích bài nói của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng tại phiên khai mạc Đại hội XII của Đảng, ngày 26/1/2021;
[5] Bộ Chính trị, Nghị quyết số 12-NQ/TW ngày 16/3/2022 về đẩy mạnh xây dựng lực lượng Công an nhân dân thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới;
[6] Kế hoạch số 118-KH/ĐUCA triển khai thực hiện Nghị quyết số 12-NQ/TW của Bộ Chính trị.