Sáng ngày 10/10/2026, tại Hội trường Thăng Long, Nhà Quốc hội (Hà Nội), Hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề “Phát huy giá trị văn hóa Việt Nam thành một động lực quan trọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới” do Ủy ban Văn hoá và Xã hội của Quốc hội và Bộ Công an đồng tổ chức đã hoàn thành nội dung, chương trình đề ra.
Dự và trực tiếp chỉ đạo, điều hành Hội thảo có các đồng chí lãnh đạo, các chuyên gia, nhà khoa học uy tín: TS, Thượng tướng Lê Quốc Hùng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an; PGS.TS Triệu Thế Hùng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội; PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương; PGS.TS, NGƯT, Trung tướng Phan Xuân Tuy, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Học viện Chính trị Công an nhân dân.
Ngoài các đại biểu của Ủy ban Văn hoá và Xã hội của Quốc hội và Bộ Công an, hội thảo có sự tham dự của hơn 200 đại biểu thể hiện sự toàn diện về thành phần, từ đại diện của các cơ quan lập pháp, hành pháp và các cơ quan, trung tâm nghiên cứu khoa học đầu ngành đến những đại diện làm công tác thực tiễn, kinh doanh, gồm: đại diện lãnh đạo Ban Tuyên giáo Trung ương, Ban Nội chính Trung ương, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam, Tạp chí Cộng sản; đại diện lãnh đạo Hội đồng Dân tộc, Văn phòng Quốc hội và các Ủy ban của Quốc hội. Cùng dự còn có đại diện lãnh đạo các Bộ: Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Khoa học và Công nghệ; Giáo dục và Đào tạo; Ngoại giao; Tài chính; đại diện một số tỉnh, thành phố trọng điểm, có tiềm năng, thế mạnh khai thác, phát huy các giá trịn văn hoá; các học viện, trường đại học cùng một số tập đoàn, doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực du lịch, văn hóa, điện ảnh.
Đoàn Chủ trì điều hành Hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề “Phát huy giá trị văn hóa Việt Nam thành một động lực quan trọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới”
Trong báo cáo đề dẫn do lãnh đạo Học viện Chính trị Công an nhân dân trình bày đã đặt ra những yêu cầu cốt lõi, mang tính định hướng chiến lược cho diễn đàn khoa học này; định hướng cho hội thảo tập trung thảo luận để thu hẹp khoảng cách từ chủ trương đến sản phẩm, từ chương trình đến tác động thực tế. Đồng thời, cũng đề nghị các đại biểu tập trung mổ xẻ, nhận diện thẳng thắn các “điểm nghẽn” về thể chế, chính sách pháp luật và những khó khăn, thách thức trong việc chấp hành kỷ luật thực thi chính sách văn hóa; phải kiến giải được bài toán định hình tư duy mới về hoàn thiện thể chế, gắn phát triển văn hóa với bảo vệ an ninh văn hóa quốc gia và phải tìm ra cơ chế chuyển hóa toàn diện di sản, các giá trị văn hóa truyền thống thành tri thức, tài sản trí tuệ và sức mạnh nội sinh để phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Làm sâu sắc 3 trụ cột nội dung trọng tâm
Trải qua hai phiên làm việc tích cực, đã có 08 phát biểu tham luận (gồm: PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương,; PGS.TS Triệu Thế Hùng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội; GS.TS, Trung tướng Trần Vi Dân, Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương; TS, Thiếu tướng Phạm Kim Đĩnh, Cục trưởng Cục Công tác chính trị, Bộ Công an; đồng chí Trần Hữu Thùy Giang, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Huế; PGS.TS, Trung tướng Trịnh Ngọc Quyên, Giám đốc Học viện An ninh nhân dân; GS.TS Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQGHN); ThS Phạm Cao Thái, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ) và 03 ý kiến trao đổi (GS. TS Hồ Sĩ Quý, Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam; TS Nguyễn Thị Phương Thúy, Bí thư Đảng ủy xã Kim Liên, tỉnh Nghệ An; Đại tá, PGS.TS Vi Thái Lang, Trưởng khoa, Khoa Khoa học xã hội nhân văn và Tâm lý, Học viện Chính trị Công an nhân dân), các đại biểu đã tập trung phân tích, làm sâu sắc thêm 03 nhóm vấn đề cốt lõi và đề xuất những giải pháp đột phá, cụ thể:
Nhóm thứ nhất: Khơi dậy khát vọng và định hình hệ giá trị mới trong kỷ nguyên số. Các tham luận đã đi sâu phân tích những nhận thức, chủ trương mới về vị trí, vai trò của văn hóa; làm rõ giá trị của văn hóa và con người Việt Nam không chỉ là niềm tự hào lịch sử mà phải là công cụ thiết thực để tạo dựng sức mạnh nội sinh, củng cố đồng thuận xã hội và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia; chỉ ra những giá trị truyền thống cần được chắt lọc, kế thừa, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu phải bổ sung, phát triển các giá trị mới để định hình nên hệ chuẩn mực và môi trường văn hóa thực sự tương thích với yêu cầu khắt khe của kỷ nguyên phát triển mới.
Nhóm thứ hai: Nhận diện “điểm nghẽn” và bài toán bảo vệ an ninh văn hóa. Các tham luận đã nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá khách quan những kết quả đạt được, nhưng cũng không ngần ngại chỉ rõ những hạn chế, bất cập. Trọng tâm thảo luận xoáy sâu vào các điểm nghẽn về mặt thể chế, cơ chế phối hợp, chính sách đãi ngộ và việc phân bổ nguồn lực trong công tác tổ chức thực hiện. Dưới sức ép của quá trình hội nhập quốc tế và sự bùng nổ của không gian mạng, các đại biểu cảnh báo về những vấn đề mới đặt ra đối với công tác bảo tồn. Từ đó, yêu cầu cấp bách được đưa ra là phải gắn chặt nhiệm vụ phát triển văn hóa với việc bảo vệ bản sắc dân tộc, xây dựng một môi trường văn hóa lành mạnh và bảo đảm tuyệt đối an ninh văn hóa quốc gia.
Nhóm thứ ba: Hoàn thiện chính sách, kiến tạo nền công nghiệp văn hóa làm xung lực. Đây chính là nội dung mang tính “hiến kế” mạnh mẽ nhất nhằm siết chặt kỷ luật thực thi và khơi thông các nguồn lực xã hội. Các giải pháp đưa ra tập trung vào việc tạo lập cơ chế để thúc đẩy chuyển hóa kho tàng di sản và vốn văn hóa khổng lồ của dân tộc thành tri thức, tài sản trí tuệ, sản phẩm sáng tạo và nguồn lực cho giáo dục, khoa học công nghệ. Các nhà khoa học cũng khẳng định phải định hướng phát triển công nghiệp văn hóa thành một động lực tăng trưởng kinh tế mới. Đặc biệt, vấn đề đẩy mạnh xây dựng chủ quyền văn hóa trên không gian số được xem là mệnh lệnh của thời đại, nhằm nâng cao khả năng lan tỏa, sức hấp dẫn và bảo vệ các giá trị văn hóa Việt Nam trước các luồng văn hóa ngoại lai.
Văn hóa là “tấm khiên” an ninh và “Văn hóa tuân thủ”
Một góc nhìn sắc sảo và mang tính bước ngoặt của hội thảo là sự phối hợp chiến lược giữa Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội với Bộ Công an. Việc cơ quan lập pháp đồng hành cùng cơ quan thực thi pháp luật đã mở rộng biên độ tiếp cận văn hóa. Tại hội thảo, các đại biểu đã khẳng định văn hóa không chỉ giới hạn trong nghệ thuật, di sản mà gắn chặt với kỷ cương, thượng tôn pháp luật.
Các đại biểu thống nhất cao việc cần thiết phải xây dựng một nền “văn hóa tuân thủ” trong toàn xã hội. Việc chấp hành pháp luật không thể chỉ dựa vào chế tài hay sức ép của cơ quan quản lý, mà phải được thẩm thấu trở thành ý thức tự giác, trách nhiệm thiêng liêng và chuẩn mực ứng xử của mỗi cá nhân. Một nền văn hóa lành mạnh, kỷ cương sẽ tạo ra sức đề kháng cao cho xã hội. Đồng thời, văn hóa chính là “tấm khiên” bảo vệ an ninh quốc gia từ sớm, từ xa trên không gian mạng; khơi dậy lòng tự hào dân tộc để phòng ngừa các thông tin độc hại, thiết lập vững chắc “thế trận an ninh nhân dân” trong kỷ nguyên số.
Phát biểu tổng kết và bế mạc Hội thảo, đồng chí TS, Thượng tướng Lê Quốc Hùng đã ghi nhận những đóng góp trí tuệ, tâm huyết của các nhà khoa học, nhà quản lý, nhấn mạnh một số nội dung cốt lõi của hội thảo, đồng thời đặt ra các yêu cầu, nhiệm vụ cấp bách cần triển khai ngay sau khi sự kiện kết thúc:
Thứ nhất, Hội thảo đã thống nhất về nhận thức và làm sâu sắc hơn nữa hệ giá trị văn hóa và hệ giá trị chuẩn mực con người Việt Nam trong giai đoạn mới - giai đoạn phát triển đột phá, thực hiện hai mục tiêu 100 năm. Đây là nhiệm vụ căn cốt, nền tảng. Chúng ta cần tiếp tục nghiên cứu, cụ thể hóa và đưa các giá trị đã lựa chọn chuẩn xác của hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam vào đời sống thực tế.
Thứ hai, Hội thảo đã thảo luận và đi đến thống nhất nhận diện rõ hơn về mối quan hệ biện chứng giữa văn hóa với con người, giữa phát triển văn hóa với hoàn thiện nhân cách, giữa phát triển văn hóa với phát triển kinh tế, xã hội và bảo vệ an ninh quốc gia.
Thứ ba, Cần khẩn trương, rà soát, sửa đổi, bổ sung và ban hành mới các luật, văn bản dưới luật có liên quan đến giá trị văn hóa và hoạt động văn hóa theo hướng hiện đại, hội nhập. Xóa bỏ tư duy không quản được thì cấm trong phát triển văn hóa, đồng thời khắc phục xu hướng thương mại hóa, tầm thường hóa văn hóa, khơi thông các nguồn lực xã hội, đẩy mạnh hợp tác công tư (PPP) trong phát triển các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo.
Thứ tư, thống nhất các giải pháp xây dựng văn hóa trong chính trị và kinh tế với tinh thần phát huy mạnh mẽ năng lực nội sinh đồng thời tiếp thu sâu sắc tinh hoa văn hóa nhân loại. Cần hoàn thiện vị trí tiên phong, gương mẫu của văn hóa chính trị Việt Nam, trọng tâm là xây dựng văn hóa Đảng, văn hóa công quyền, thực sự học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh.
Thứ năm, cần đề xuất những thể chế, chính sách kiểm tra, giám sát, đánh giá định kỳ việc thực hiện các nghị quyết, chiến lược phát triển văn hóa. Thiết lập kỷ cương, kỷ luật nghiêm minh trong quản lý văn hóa từ trung ương đến địa phương; cá thể hóa trách nhiệm người đứng đầu; kiên quyết xử lý các hành vi vi phạm, buông lỏng quản lý, làm tổn hại đến thuần phong mỹ tục và lợi ích văn hóa quốc gia.
Hội thảo khép lại với sự đồng thuận cao, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc gắn kết giữa cơ quan lập pháp và cơ quan bảo vệ an ninh quốc gia. Những kết quả đạt được từ Hội thảo sẽ là tiền đề vững chắc để khơi thông nguồn lực, tạo xung lực mới, đưa nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc thực sự trở thành nguồn năng lượng nội sinh mạnh mẽ đưa đất nước vươn mình trong kỷ nguyên mới./.
Đồng chí TS, Thượng tướng Lê Quốc Hùng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an, Trưởng Ban chỉ đạo Hội thảo phát biểu tổng kết Hội thảo
Một số hình ảnh tại Hội thảo: